مفاهيم كنترل كيفيت - فصل دوم | مدیریت پروژه ایران

توسط سهیل جعفری ۲۷ اسفند ۱۳۸۴ ۰ دیدگاه ۳۶۹ بازدید

فصل دوم

– تضمین کیفیت و روشهای مدیریت

– ISO.9000 چیست ؟

– فرآیند تدوین سیستم کیفیت

– پرسنل

– نیازهای آموزشی

– جدول الزاماتISO.9000

--------------------------------------------------------------------------------

تضمین کیفیت و روشهای مدیریت:

هدف از یک استاندارد تضمین کیفیت تعریف یک سیستم مدیریت است که درصورت اجرا بتواند به طور مستمر کیفیت مورد نیاز را فراهم کند بنابراین استانداردها ابزارهایی برای استمرار تضمین کیفیت می باشند.با تضمین برقراری سیستم کیفیت در چارچوب استانداردهای سری ISO.9000 مدیران یک سازمان خود را متعهد به برقراری یک روش مدون مدیریت کیفیت می نمایند.بسیاراهمیت دارد که اعضای تیم مدیریت با کنار نهادن سلیقه های شخصی خود این تعهد را بپذیرند۰با این حال به اجرا گذاشتن سیستم های تضمین کیفیت در سازمان بسیار حساس و قابل توجه می با شد. چیست ؟

ISO.9000: ISO.9000 استانداردهای بین المللی برای مدیریت کیفیت می باشد

رایجترین انواع سری ISO.9000

ISO.9001در جائی استفاده می شود که سازمان یا شرکت هم زمان در طراحی و تولید و نصب و خدمات پس از فروش فعالیت داشته باشد .

ISO.9002در جائی می تواند مورد استفاده قرار گیرد که کلیه فعالیتهای قبلی ( بجز طراحی ) سازمان فعالیت می نماید یعنی سازمان با استفاده از طرحهای آماده تولید می نماید و یا خدماتی ارائه می دهد که نیاز به طراحی ندارد .

ISO.9003 در جائی کاربرد دارد که فعالیت محصول بتواند از طریق بازرسی نهائی و بدون نیاز به کنترل کیفیت در حین فرآیند ساخت تضمین گردد.

استانداردهای سری ISO.9000 خصوصیات مورد نیاز مدیریت کیفیت را اینگونه تعریف کرده اند :

1. وجود خط مشی کیفیت و ساختار سازمانی رسمی در مورد مدیریت کیفیت موجود باشد .

2. اختیارات و مسئولیتهای کنترل کیفیت از قبل تعریف شده است.

3. روشها و ابزارهای کنترل کیفیت مشخص شده است .

4. مستند سازی و ثبت کلیه واقعیتهای مربوط به کنترل کیفیت انجام گیرد .

5. ارزیابی وعملکرد صحیح و اقدام و پیگیری به موقع به منظور رفع عیوب احتمالی انجام گیرد .

تفسیر ISO.9000

اصول ارائه شده در سری ISO.9000 احتیاج به تفسیر دارد زیرا استانداردهای فوق برای کاربرد در تمام صنایع تولیدی و خدماتی طراحی شده است.استاندارد راهنمائی صریحی را ارائه نمی نماید اما فقط تعیین می نماید که مدیریت چه کاری را باید انجام دهد نه اینکه چگونه انجام دهد۰در تدوین سیستم کیفیت باید اصول و الزامات عمومی را در ارتباط با ماهیت فعالیتهای خود تفسیر نموده وآن را در روش های اجرائی کیفیت که بدین منظور طراحی می نماید منعکس کند۰ممیزین سیستم کیفیت تفسیر مفاد استاندارد را بر عهده گرفته و بر اساس روشهای خاص مفاهیم پیچیده و گاه نامفهوم استاندارد را به صورت شواهد عینی و مفاهیم کاربردی انعکاس می دهند .۰

مفهوم ISO.9000

ISO.9000 در فعالیتهای تولیدی و خدماتی مفاهیم زیر را در بر می گیرد :

1. با کیفیت سیستم فعالیت سازمان سر و کار دارد .

2. تمام جزئیات کار را مانند مدیریت مالی بهداشت ایمنی را شامل نمی شود .

3. استفاده از آن و پیاده سازی آن نیاز بسیار زیادی به تلاش دارد .

4. نمی توان توقع داشت که با استفاده ازISO.9000 تمام مشکلات سازمان حل شود .

برقراری یک سیستم کیفیت

ISO.9000 ترکیبات یک سیستم کیفیت را مشخص نموده و بستگی به سازمان مربوطه دارد که چگونه از این ترکیبات به بهترین نحو استفاده نماید۰سیستم کیفیت تدوین شده سازمان بایستی در فعالیتهای اصلی سازمان اعمال شود واصولا سیستم کیفیت باید فعالیتهای جاری را بهبود ببخشد .

فرآیند تدوین سیستم کیفیت

تدوین یک سیستم کیفیت چهار مرحله دارد :

1. ارزیابی و برنامه ریزی

2. مستند سازی سیستم و تدوین روشهای اجرائی

3. اجرا سیستم مدون

4. ممیزی سیستم

مرحله اول

این مرحله پنج فرآیند اصلی دارد :

1. حدود اجرا پروژه ISO مشخص شود.

2. بخش هائی از کار که استاندارد شامل آنها می شود دقیقا مشخص شود .

3. نحوه انجام کار در این بخشها با نحوه انجام کار بر اساس ISO.9000 مقایسه شود .

4. استراتژی انطباق نحوه فعلی انجام کار با نحوه انجام کار منطبق با ISO.9000 مشخص شود .

5. تمام مواد فرآیندهای قبلی به صورت مستند و رسمی به مدیریت عالی ارائه و حمایت او را جلب کنیم .

مرحله دوم( مستند سازی )

فعالیتهای این مرحله عبارتند از:

1. تدوین خط مشی کیفیت

2. ترسیم نمودار سازمانی

3. تشریح وظائف سازمانی سیستم کیفیت

مرحله دوم ( تدوین روشهای اجرائی )

این مرحله احتیاج به انجام موارد زیر دارد :

1. معین کردن ساختار مناسب برای سیستم کیفیت

2. تدوین پیش نویسها

3. جلب موافقت کلیه کارمندان

4. مستند سازی کلیه موارد

مرحله سوم

این مرحله ممکن است در مواردی با مرحله دو مشترک باشد اما مهمترین فعالیتهای این مرحله عبارتند از:

1. اطمینان حاصل نمائید که کارکنان بطور کامل در فرآیند اجرای سیستم کیفیت نقش دارند .

2. مستندات یا دستورعملهای لازم راکاملا مکتوب کند .

3. در عمل هر جا که لازم باشد دستورالعملهای مقتضی اعمال نماید .

مرحله چهارم

پس از تکمیل مرحله سوم فعالیتهای زیر به عنوان فعالیتهای ممیزی سیستم کیفیت انجام می شود .

1. کلیه نتایج حاصل از اجرای سیستم کیفیت را مکتوب و مدون می نماید.

2. ممیزی داخلی انجام دهد به عبارتی دیگر فعالیتهائی که دامنه سیستم مدیریت کیفیت شامل آنها می شود پس از دست یابی به نتایج در کوتاه مدت مورد ارزیابی قرار گیرد .

3. پس از دست یابی به نتایج کوتاه مدت در صورت نیاز اصلاحات وتعدیلات که منجر به بهبود عملکرد سیستم کیفیت می گردد را اعمال نماید .

4. برای استقبال ممیزان سیستم کیفیت که از خارج از سازمان می آید مهیا شود .

پرسنل

هر سازمانی که بخواهد نظام کیفیت تدوین نماید نیاز به در اختیار داشتن منابع انسانی و واگذاری اختیارات لازم به این پرسنل دارد۰

در سیستم کیفیت افراد زیر مورد نیاز می باشند :

1. یک نفر به عنوان نماینده مدیریت کیفیت تعیین نماینده مدیریت کیفیت در دستورالعملهای استاندارد ISO اجباری است نماینده مدیریت کیفیت مسئولیت نگهداری سیستم کیفیت را بر عهده دارد ۰

۲٫ مسئول پروژه یا هماهنگ کننده پروژه

3. گروه هدایت کننده

4. بخش های کاری

مسئول پروژه

این شخص مسئول طراحی تدوین و اجرا نظام کیفیت است در سازمانهای کوچک مسئول پروژه و نماینده مدیریت کیفیت ممکن است یک نفر باشد ۰

مسئول پروژه باید :

1. مقام ارشد هیات راهبری باشد

2. برنامه زمانی سیستم کیفیت را کنترل کند

۳٫ اشکالات احتمالی را که ممکن است در فرآیند اجرای سیستم کیفیت به وجود آید بر طرف نماید

هیات راهبری باید :

۱٫ برنامه زمانی که مربوط به اجرا سیستم کیفیت است را تصویب نماید

۲٫ اعضا گروههای کار را با تخصصهای لازم که مناسب سیستم کیفیت سازمان باشد انتخاب نماید

۳٫ فرآیند بکارگیری روشهای سیستم کیفیت را تصویب کند

۴٫ در هر زمان از سیستم کیفیت پشتیبانی کند

۵٫ پیشرفت عملیات سیستم کیفیت را نظاره نماید

۶٫ نیازهای آموزشی پرسنل سیستم کیفیت را تصویب کند۰

بخش های کاری

معمولا بخش های کار برای انجام وظائف خاصی از سیستم در هر زمان که لازم باشد تشکیل می شود۰

بخش های کاری باید :

۱٫ روشهای اجرائی و عملی سیستم کیفیت را عملی کنند

۲٫ روشهای تهیه شده در شماره یک را اجرا و آزمایش عملی نمایند

۳٫ روشهای تهیه شده در شماره یک را بازنگری و اصلاحات مورد نیاز را اعمال نمایند ۰

نیازهای آموزشی

اجرای سیستم کیفیت سازمانها بایست به سه نوع آموزش توجه کنند:

1. آموزشهای آشنائی با مفهوم کیفیت برای تمام کارکنان

2. آموزشهای مستند سازی برای پرسنل بخش کیفیت

3. آموزشهای ممیزی داخلی

آموزشهای آشنائی با کیفیت شامل اصول و مفاهیم کیفیت است که طی آن مفاهیم کیفیت ارائه شده و الزامات ISO.9000تشریح می شود۰این نوع آموزشها بایستی بر حسب سطوح مختلف سازمانی به توسعه فرهنگ کیفیت بپردازد و اطمینان حاصل کند که کلیه پرسنل سازمان با اهداف سیستم کیفیت آشنا و موافق می باشند ۰

آموزش مستند سازی شامل اصول تدوین و انواع مستندات و روشهای کد گذاری مستندات و همچنین آموزش و تعلیم مفاهیم الزامات ISO.90000 از نظر روشهای اجرائی و دستور العملهای کاری می باشد۰

آموزش ممیزین داخلی برای نگهداری سیستم پس از راه اندازی سیستم کیفیت مورد نیاز است . آموزش چند نفر به عنوان ممیزان داخلی کیفیت از همان مراحل اولیه شروع سیستم کیفیت به اجرا و تسریع سیستم کمک می کند زیرا ممیزان داخلی کیفیت علاوه بر آموزش تکنیکهای ممیزی اشکالات و جزئیات مربوط به اجرا سیستم کیفیت را فرا گرفته و می توانند راهنمایان خوبی در مراحل مستند سازی و اجرا مستندات باشند و نسبت به انجام ممیزی مراحل مختلف سیستم کیفیت اقدام نموده و یا بر عملکرد ممیزین کیفیتی که ازخارج سازمان می آیند نظارت کنند

جدول الزامات ISO.9000

سازمان استاندارد جهانی به منظور یکنواختی و هماهنگی در اعطای گواهیهای سری ISO.9000 آئین نامه ای را به صورت هماهنگ و یکنواخت در سطح بین المللی به عنوان آئین نامه استاندارد ISO منتشر ساخته است که خلاصه این آئین نامه جدول الزامات ISO را تشکیل می دهد.

به اشتراک بگذارید: