بررسي‌مفهومي‌شاخصهاي‌هزينه‌اي‌در‌مديريت پروژه | مدیریت پروژه ایران

مبحث شاخصهاي كنترل پروژه بسيار گسترده مي باشد .اما متاسفانه يا در هيچ كجا از آن استفاده نمي شود يا استفاده از آن نمايشي مي باشد. شاخصهاي كنترل پروژه عبارتند از:

ACWP=Actual Cost of Work Performance

BCWP=Budget Cost of Work Performance

BCWS=Budget Cost of Work Schedule

BAC=Budget at Complete

CPI=Cost Performance Index

CV=Cost Variance

CV%=Cost Variance Percentage

EAC=Estimate At Complete

SPI=schedule Performance Index

SV=Schedule variance

SV%=Schedule variance Percentage

TCPI=To Complete Performance Index

VAC=Variance at Completion

 مقادير BAC وBCWS در ابتداي پروژه در دسترس است و تحليلهاي پيش از شروع پروژه براساس آن مي باشد.

نمودار فوق روند رشد هزينه و هزينه كل پروژه را نشان مي دهد. همچنين مي توان جذب هزينه براساس فعاليتهايي كه ۱۰۰% شده اند نيز محاسبه نمود ،يعني مبناي جذب هزينه را اتمام فعاليت در نظر گرفت. با توجه به اين نمودار ميتوان نقاط جذب درآمد را به گونه اي انتخاب كرد كه با كمبود درآمد در ماههايي كه پيشرفت پروژه زياد نيست، مواجه نشويم. البته تحليلهاي فراواني با اين داده ها مي توان انجام داد كه فعلا در مورد آن بحث نمي كنيم.(مثل روند پيشرفت پروژه ،بهبود نمودار جذب هزينه ،بهبود نمودار جذب درآمد ،بررسي ناموزون بودن پيشرفت و...)

 هنگامي كه پروژه شروع مي شود عوامل ACWP وBCWP نيز وارد عمل مي شوند. ACWP مقدار هزينه واقعي را در آن دوره نشان مي دهد ،BCWP مقدار هزينه اي _كه با همان پيشرفت_ بايد مي كرديم و BCWS مقدار هزينه اي كه در قبال پيشرفت برنامه اي بايد در آن دوره اتفاق مي افتاد .يعني اگر در دوره اول بايد با ۱۰% پيشرفت ۱۲۳ واحد هزينه مي كرديم اكنون ۶% پيشرفت داشته ايم و هزينه واقعي مان ۱۱۹ واحد است. درحاليكه در ازاي ۶% پيشرفت هزينه بايد ۱۰۴ واحد مي شد.

 به عنوان مثال در دوره هشتم پروژه را تحليل مي كنيم:

CV=BCWP-ACWP=395-340=55 (مقدار ذخيره هزينه)

CV %=( CV/BCWP)*100= (50/395) %=13.92% (درصد ذخيره هزينه)

SV=BCWP-BCWS=395-456=-61 (يعني از برنامه عقب هستيم)

SV %=( SV/BCWS)*100= (-61/456) %=-13.37% (مقدار درصد عقب ماندگي به نسبت برنامه)

CPI=BCWP/ACWP=395/340=1.16 (شاخص عملكرد هزينه)

SPI=BCWP/BCWS=395/456=0.86 (شاخص عملكرد برنامه)

EAC=ACWP + (BAC-BCWP)/CPI=340 + (680-395)/1.16 = 586 (تخمين هزينه تا انتهاي پروژه)

VAC=BAC-EAC=680-586=94 (واريانس هزينه پيش بيني در دوره هشتم)

TCPI= (BAC-BCWP) / (BAC-ACWP) = (680-395) / (680-340) = 0.84 (شاخص عملكرد هزينه كل پروژه)

تا دوره ۸ هم پيشرفت و هم مقدار هزينه رابطه منطقي دارند از دوره ۹ به بعد اين افزايش بايد بررسي شود. ممكن است هزينه هاي اضافي برنامه ريزي نشده ،افزايش هزينه هاي خريد مواد ،دوباره كاري  و... در ايجاد اين روند نقش داشته باشد.

نمودار  فوق نشان مي دهد كه تا دوره ۸ روند كاملا عادي و مطلوب است تنها اينكه از نظر برنامه پيش بيني شده عقب هستيم. اما تا اين دوره مقداري هزينه ذخيره شده داريم و هزينه كل پروژه كه در دوره ۸ تخمين زده شده كمتر از بودجه در نظر گرفته شده مي باشد.

هر كدام از شاخصهاي بالا خود به تنهايي مي تواند ما را در تحليل ها ياري كند به عنوان مثال تحليل روند هزينه ذخيره شده(CV):

اگر اين نمودار با شيب مثبت باشد يعني هزينه ذخيره شده رو به افزايش است. اگر در ناحيه مثبت باشد يعني هزينه واقعي از هزينه پيش بيني بيشتر است، اگر در ناحيه منفي باشد عكس آن. پس اگر شيب مثبت در ناحيه منفي باشد يعني مقدار هزينه واقعي از پيش بيني كمتر است اما اين تفاوت رو به كاهش بوده و ACWP به BCWP نزديك مي شود.

 نمودارها و تحليلهاي مختلفي مي توان براي هر يك از شاخصها به كار برد كه استفاده از آنها بستگي به نوع پروژه و نياز مدير پروژه دارد.

تهيه شده توسط:خانم فائزه فومني